دستگاه آنژیوگرافی شبکیه چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟
آنژیوگرافی یک شيوه تشخيصی است كه در آن از دستگاهی جهت گرفتن عكس هايی از شبكيه استفاده می شود. دستگاه آنژیوگرافی شبکیه در واقع یک دوربین پیشرفته است، که قابلیت عکسبرداری شبکیه (ته چشم) را دارا می باشد. با استفاده از داروی فلورسئین می توان عکس های رنگی (فلورسئین آنژیوگرافی) از شبکیه تهیه نمود که جراح توانایی سوزاندن رگ های خونریزی دهنده شبکیه را بدست می آورد. بیشترین کاربرد دستگاه آنژیوگرافی شبکیه در بیماران دیابتی، بیماران مبتلا به فشارخون و سکته های چشمی (CRVO، BRVO، CRAO، BRAO) و تومورهای مختلف شبکیه می باشد.
موارد استفاده و کاربرد دستگاه آنژیوگرافی شبکیه :
برای انجام این تست، تزریق Fluorescein یا Indocyanine green) ICG) به داخل ورید بازوئی انجام می گیرد و برای عکس برداری از قسمت عقبی چشم، از دوربین fundus استفاده می شود. این تست برای بررسی جریان خون شبکیه و کوروئید استفاده می شود. معمولا برای بررسی عروق شبکیه از فلئورسئین و برای بررسی عروق کوروئیدال و قسمت های عمقی تر، از ICG استفاده می شود. آنژیوگرافی فلئورسئین بیشتر برای بررسی رتینوپاتی دیابتی، بیماری های انسدادی عروق مانند انسداد شریان یا ورید شبکیه و ارزیابی دژنرسانس wet ماکولا کاربرد دارد. ICG، برای بررسی خون درماکول ا کاربرد بیشتری دارد.این دستگاه دارای دو منبع لیزر با طول موج بین ۴۰۰ الی ۵۰۰ نانومتر می باشد و یک منیع لیزر اینفرارد، دو لیزر ابتدائی به مواد حاجب ذکر شده حساس می باشند و آن مواد این نورها را به خوبی بازتاب میدهند. درنتیجه رگها به خوبی نمایان میشوند.
علت انجام آنژیوگرافی شبکیه چيست؟
اگر پس از انجام معاينه چشم، متخصص چشم به وجود ناهنجاريهايی در شبکیه چشم مظنون شود، ممكن است فلورسين آنژیوگرافی را توصيه نمايد. غالباً اين كار برای پيگيری دوره بيماری و مراقبت از نتايج درمانی صورت می گيرد. ديابت كه علت اصلی نابينايی در بيماران زير سن 55 سالگی است، ميتواند باعث نشت مايع يا خون از عروق خونی شبكيه شود. در برخی موارد اين گونه ناهنجاريها را ميتوان با ليزر درمان نمود تا از فقدان بينايی جلوگيری به عمل آيد.
تخريب ماكوالا وابسته به سن سبب عمده نابينايی در بيماران بالای 55 سالگی است. چشم پزشک بدون ياری گرفتن از فلورسين آنژیوگرافی قادر نخواهد بود اين گونه ناهنجاريها و موارد ديگر را تشخيص دهد.
آنژیوگرافی شبکیه چگونه انجام می شود؟
در آنژیوگرافی چشم ، از عروق شبکیه و جریان خون این عروق عکسبرداری می گردد. جهت وضوح عروق در این نوع عکس برداری در چشم قطره ای ریخته می شود که مردمک چشم را باز می کند. این امر به طور موقت باعث کاهش دید شده که پس از چند ساعت رفع می گردد.
آنژیوگرافی شبکیه به این شکل است که ماده رنگی قابل حل در آب به درون سياهرگی تزريق می شود. اين ماده رنگی از سياهرگها عبور كرده و به درون شريان هايی می رود كه در سر تا سر بدن وجود دارند.
با عبور ماده رنگی از عروق خونی شبكيه، دستگاه نور آبی را به درون چشم می تاباند و چند عكس از شبكيه می گيرد. اگر عروق خونی غير طبيعی باشند، اين ماده رنگی ممكن است به درون شبكيه نشت کند و چشم پزشک می تواند محل دقيق اين گونه ناهنجاريها را با تفسير درست فلورسين آنژیوگرافی تعيين نمايد.
نشانه ها و علائمی که ممکن است بعد از انجام آنژیوگرافی شبکیه با آن مواجه شوید؟
پس از تزريق ماده رنگی فلورسين، رنگ پوست ممكن است برای چند ساعت زرد شود. هنگامی كه كليه اين ماده را از خون تصفيه می كند و به خارج از بدن می فرستد. زردی پوست ناپديد می شود.
از آنجايی كه كليه ها اين ماده را از بدن خارج می سازند، رنگ ادرار بيمار پس از انجام آزمايش به مدت 24 ساعت نارنجی تيره می شود.
به هنگام اين عمل ممكن است حالت تهوع خفيفی برای برخی از بيماران عارض شود، اما اين حالت معمولا پس از چند دقيقه برطرف می شود. به هنگام تزريق اگر ماده رنگی از وريد شكنندهای نشت كند، ممكن است چند سوختگی موضعی و لكه زرد پوستی به وجود آيند. معمولا پس از چند دقيقه سوختگی از بين ميرود و لكه نيز پس از چند روز ناپديد می شود. واكنشهای آلرژيک به ماده رنگی فلورسين نادرند و در صورت بروز ممكن است باعث ايجاد دانه های قرمز و خارش شوند. اين حالت معمولا با آنتی هيستامينهای تزريقی يا خوراكی درمان می شوند كه بستگی به شدت علائم دارد.
مطالب مرتبط:
تست شنوایی سنجی یا ادیومتری چیست و چگونه انجام می شود؟
سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری چگونه است؟
هدف از گرفتن نوار مغز و انجام EEG چیست؟